geziler 


11 EKİM PAZAR
Saat 08.00

Buluşma yeri:
08:00-Karşıyaka / Yunuslar'dan hareket

08:15- İzmir Atatürk Lisesi önünden hareket

08:45-Üçkuyular BP önünden hareket

AYDIN NAZİLLİ BASMA SANAYİ İŞLETMESİ YERLEŞKESİ

Özlem Arıtan
ve Erdal Uzunoğlu Eşliğinde
Katılım 40 kişi ile sınırlıdır. Lütfen kayıt yaptırınız


Bozdoğan yolu üzerinde, Aşağı Nazilli Mahallesi'nde konumlanan Sümerbank Yerleşkesi binalarının temeli 1935'te atılır ve Yerleşke 1938 yılında Atatürk'ün ve Celal Bayar'ın katıldığı bir törenle hizmete açılır. Sovyet Türkstroy Firmasının projelendirdiği, Sovyetler ile Türkler'in işbirliği içinde inşa ettiği Nazilli Sümerbank Yerleşkesi, önceleri bağımsız bir İşletme'dir. 1956'da Yerleşke İzmir Basma Sanayii'ne bağlanır, 1960'ta tekrar ayrı bir kuruluş haline gelir, 1968'de ihracata başlar ve '80'li yıllarda özelleştirme kapsamına alınır. Özelleştirme sürecinin sonunda Yerleşke'nin lojman alanı Belediye'ye, fabrika alanının bir bölümü ise Adnan Menderes Üniversitesi'ne devredilir. Belediye, lojmanları yıkarak arazi üzerinde yeni bir kentsel, rekreatif, sosyal alan yaratır. Üniversite de fabrika alanındaki kimi ambar yapılarını eğitim amaçlı kullanır ve yeni bir kafeterya birimi inşa eder.

En aktif olduğu dönemde 4500 işçi, 100-150 memur çalıştırdığı bilinen, dönemin Nazillisi'ni ekonomik, sosyal, mekansal açıdan dönüştüren ve diğer Sümerbank Yerleşkeleri gibi Cumhuriyet'in Modernleşme projesini her düzeyde yaşama geçiren Yerleşke, Bozdoğan yolunun bir yanında fabrika-üretim alanını diğer yanında ise lojman alanını barındıran ikili arazi düzeni içinde üretim, sosyalleşme, idare, rekreasyon, v.b. fonksiyonların tümüne birden hizmet veren çok sayıda farklı mekanı barındırır. Bu bağlamda Yerleşke'de ana giriş ünitesi, iplik, dokuma, basma fabrikaları, çırçır fabrikası, ambarlar, atölyeler, kazan dairesi, itfaiye+garaj, su deposu, su kulesi, istasyon, idari bina, sosyal merkez (memur/işçi yemekhanesi+sinema+lokal), işçi kantini, işçi kontrol birimi, işçi/memur evleri, misafirhane, kreş, revir, ilkokul, ekonoma (market), spor salonu, bisiklet parkı, spor alanları ve parklar bulunur. Yapıların çoğunda erken dönem Modernizmi'nin izleri vardır, dönemin Sovyet teknolojisi Yerleşke'nin tamamında etkin biçimde kullanılır, özellikle betonarme yapım tekniği fabrika binalarının şed çatı çerçevelerinde kendini gösterir.

Hem biçimsel bağlamda Modern Mimarlığa ilişkin önemli bilgiler içeren hem de Cumhuriyet'in Modernleşme projesini, rasyonel, devlet merkezli, seküler bir taban üzerine oturan yeni, Modern yaşam biçimini kentsel/mekansal ölçekte gerçekleme ve halk nezdinde yaygınlaştırma görevi üstlenen böylesi bir sanayi yerleşkesinin günümüzde özgün işlevini sürdürmese bile içerdiği zengin birikim nedeniyle ve sanayi mekansallığının izlerini yer yer okutacak biçimde korunup yaşatılması önemli bir gerekliliktir. Erken dönem modern sanayi mekânsallığının korunmasına yönelik ciddi ve kurumsal çalışmalar yapıldığı günümüzde, aynı ciddiyet ve duyarlılık içinde Nazilli Sümerbank Yerleşkesi'nin de kente ve kentliye yeniden kazandırılmasına yönelik projelerin geliştirilmesi gerekli görünür. Söz konusu projelerin Yerleşke'yi devralan kuruluşlar tarafından uygulamaya sokulduğu/sokulacağı umulmaktadır.


 
5 Ekim 6 Ekim 7 Ekim 8 Ekim 9 Ekim 10 Ekim 11 Ekim